SOA Hakkında Herşey » cloud computing

Bulut Bilişim ve Türkiye

Mehmet Akyuz — Fri, 21 Aug 2009 08:28:07 +0000

Türkiye'nin Hava Durumu

Türkiye şüphesiz iş teknolojileri açısından büyük potansiyelleri olan bir ülke. Bununla beraber, maalesef yeni teknoloji geliştirme konusunda zayıflıkları da olan bir ülke ve yeni teknolojilere erken adaptasyon konusunda pek istekli durmayan bir IT karakterine de sahip. Ülkemizin IT dünyası genellikle iş teknolojilerindeki gelişmeleri uzaktan izler, bu teknolojiler yurt dışında implemente edilmeye başlanılıp, sonuçları alındıktan sonra ve genelde de büyük teknoloji sağlayıcılarının da etkilemesiyle birşeyler yapmaya başlar. Bana göre başka bir yanlış da bu teknolojilerin adapte edilmesi sırasında yaşanır; o da genelde kurumların adaptasyon işini danışman firmalara yükleyip, işi ve teknolojiyi sahiplenmemesidir.

Burada tabiki uluslararası geçerliliğe sahip, standartlara uyumlu teknolojilerini geliştiren bazı girişimlerin hakkını yememek gerek.

Aşağıda buraya kadar anlattıklarımdan yola çıkarak Türkiye’de bulut bilişiminin olası geleceği hakkında öngörülerde bulunmaya çalıştım. Bunu yaparken de SaaS, PaaS ve IaaS açılarından ayrımlara gitmeye gayret ettim. Bu öngörüler tamamen kendi tecrübe ve görüşlerime dayalıdır, herhangi bir araştırma ve bilimsel sonuca dayandırılmamaktadır. Okurken bunu da göz ardı etmemeniz yararlı olabilir. Tabiki sizlerin de bu konuda görüşlerini almaktan memnun olurum.

Türkiye yüksek sayıdaki internet kullanıcısıyla açık bulutta (public cloud) yer alan bulut çözümleri, özellikle de SaaS girişimleri için şanslı bir ülke. Kariyer.net, yemeksepeti.com ve sahibinden.com gibi SaaS sayılabilecek girişimlerin kullanımından da bunu görebilmek mümkün. Tabiki burada SaaS’ın asıl kendini ortaya koyduğu alanın CRM, ERP, HR, BPM, Expense Management gibi kurumsal uygulamalar olduğunu düşünürsek, Türkiye’de bu tarz uygulamaların geliştirilmesinin ne oranda gerçekleşeceği de önem kazanıyor. Benim görüşüm Türkiye’de bu alanlarda daha önce geliştirilmiş olan web tabanlı kurumsal çözümlerin, uzun vadede AWS, GoogleApps, Azure, TibcoSilver gibi bulut platformlarına port edilerek SaaS çözümleri haline getirilme çabalarının olacağı. SaaS tarafındaki ilk ciddi adımlar ise SalesForce, GoogleDocs, Zoho gibi SaaS çözümlerinin yerelleştirilmiş dağıtımlarının pazarlanması ile yaşanacak. Oracle, Microsoft, IBM gibi büyük teknoloji sağlayıcıların CRM, BI tarzı çözümlerini buluta taşımaları ve iyi bir başlangıç pazarına sahip olmalarıyla beraber ülkemizde bulut bilişim ve SaaS çözümleri yeni gündemimiz olacak.

PaaS tarafından baktığımızda ülkemizdeki girişimciliğin daha çok PaaS kullanımı yönünde olacağı, bu alanda PaaS çözümü sunma konusunda bir girişimin olmayacağını düşünebiliriz. Bazı büyük boyutlu teknoloji kuruluşlarının, özellikle kendi grup şirketlerine Open PaaS benzeri ya da kendi PaaS çözümlerini, yani hızlı iş uygulamaları geliştirilmesi için platform hizmetini sunması mümkün görünse de bu girişimin büyük vizyon değişimi ve iş yükü olmasını düşünerek bunun gerçekleşmesi ni olası görmek pek mümkün değil. Halen SOA’nın ana fikrinin kurumlarda yerleşememiş olması, IT yapılarının re-organize olmaktaki isteksizliği de bu görüşü destekliyor. Bununla beraber açık buluttaki GoogleApps, AWS gibi çözümleri kullanan sosyal uygulamaların, yerel kaynaklara dayanan uygulamalara oranının artacağını da öngörebiliriz.

Bulut Oyuncuları

Bulut bilişimin altyapıyı bir hizmet olarak sunması büyük oranda sanallaştırma’ya (virtualization) dayanıyor. Sanallaştırma ülkemizde de büyük ölçekli kurumlarda yaygın olarak kullanılarak bir araç; dolayısıyla ülkemiz için IaaS çözümlerine bir yatkınlık büyük ölçüde var diyebiliriz. Buradaki fark, kurumların sanallaştırmayı, daha da özelleştirirsek altyapıyı IaaS’ın önerdiği şekilde hizmet olarak sunmuyor ya da kullanmıyor olmaları.

PaaS için olduğu gibi IaaS açısından da ülkemizde teknoloji sağlayıcı bir oluşumun gerçeklenmesi olası gözükmemekte. Bununla beraber Türkiye IaaS çözümlerinin pazarlanması ve gerçeklenmesi anlamında büyük potansiyel taşımakta. Yine IBM, Oracle, TIBCO gibi büyük firmaların IaaS çözümlerinin olgunlaşmasıyla beraber kurumlar özel bulut altyapıları (private cloud) üzerinde konuşmaya başlayacak ve on-demand altyapılar konusunda girişimler yapacaklar.

Yine sosyal uygulamalar için açık buluttaki Amazon EC2 benzeri çözümler popülerlik kazanacak, belli oranda alışılmış hosting planlarının önüne geçecek.

Buraya kadar kısa kısa bulut bilişimin Türkiye’deki ilerleyişi hakkındaki öngörülerimi yazdım. Tabiki 3G’nin etkisi, internet erişimi, kalifiye insan kaynağı gibi birçok boyutla çeşitlendirmek mümkün bu öngörüleri. Zaten amacım şimdiden Türkiye’de bulut bilişimin yol haritasını çizmek değil, sadece biraz daha gündeme taşımak.

Makale: Cloud Computing – Genel Görünüm

Mehmet Akyuz — Fri, 21 Aug 2009 05:29:59 +0000

Daha önce soa-tr’de Cloud Computing, yani Bulut Bilişim’e bir giriş yazısı yazmıştık. Bunu destekler şekilde ve daha kapsamlı bir makale’yi Sun Microsystems Türkiye‘den Kurumsal IT Mimari Orhan Alkan da ComputerWorld Türkiye için hazırlamış.

Soa ve Bulut Bilişim ilişkisi, açık ve hususi bulut kavramları, bulut maliyet modelleri gibi başlıklar hakkında hızlıca bilgi edinmek için güzel bir makale.

Cloud Computing: Genel Görünüm

Cloud Computing 101 (a.k.a. Bulut Bilişim)

Mehmet Akyuz — Sat, 01 Aug 2009 14:59:00 +0000

Uzun zamandır Cloud-Computing [C2] hakkında yazmak istiyordum. Tabi C2 gibi büyük ölçekli bir değişim hakkında birşeyler yazabilmek için kafanızı toplamanız zor oluyor. Biraz araştırma yapmaya başlar başlamaz aslında konunun basit bir fikirden çok daha karmaşık boyutları olduğunu, bu boyutlardan her birinin de kendi içinde özenle incelenmesi gerektiğini görüyorsunuz.

Sonuç?

Konu ne kadar derin olursa olsun, ben size tüm bunların en önemli sonucunu baştan söylemek istiyorum: Cloud-Computing IT dünyasının ilerlediği ve artık kaçınılmaz olan yeni yön.

Nedir Peki?

C2 için en basit şekilde internet’i (bazı durumlarda intranet’i) kocaman bir bilgisayar haline getirmek diyebiliriz. Zaten adı da yıllardır grafiklerde internetin pofidik bulutlar şeklinde çizilmesinden geliyor. Şimdi o çizilen bulut alt-yapı, uygulama platformu ve yazılım sağlayan, şekli gibi pofidik yani elastikiyet gösteren, ihtiyaca göre şekillenip ölçeklenebilen bir bilgisayar ya da hesaplama platformu olarak karşımıza çıkıyor. İşin güzel tarafı, biz bu platformu ve kavramı çok önceden hayatlarımıza GMail ve benzeri hizmetlerle sokmuş olduk. Belki de bu hizmetlerin başarısı C2 konseptinin olabilirliğine karşı güveni sağladı.

Artık daha kurumsal hizmetler de bulut üzerinden sunuluyor. Bu hizmetler CRM, HR, ERP gibi kurumsal yazılımlar şeklinde, ya da uygulamalarınızı üzerinde tasarlayıp geliştirebileceğiniz uygulama platformları şeklinde, ve de anında isteğinize göre hazırlanmış, uzaktaki bir sanal bilgisayar şeklinde karşımıza çıkıyor.

Saas, PaaS, IaaS?

SalesForce.Com gibi CRM yazılımını ya da Taleo.com gibi HR yazılını servis olarak sunmak Saas (Software-as-a-Service) olarak adlandırılıyor. Bunların dışında Google Docs ve Zoho gibi on-demand ofis uygulamaları ve farklı şekillerde örnekler de mevcut ve bunların sayısı da büyük oranda artmakta. Amaç böyle bir sistemin işletim ve bakım yükünü kurumların üzerinden kaldırmak, kullandığın kadar öde sistemiyle şirketlere maliyet avantajı sağlamak. Bu hizmetlerin heryerden ulaşılabiliyor olmaları da başka büyük bir avantajları. Bana göre, en büyük dezavantajları ise kurumların bu yazılımın geliştirilmesine 100% hakim olmaları, istedikleri özelliştirmeleri kolayca gerçekleştirememeleri. Bunun için SalesForce gibi girişimler eklenti geliştirme platformları sunuyor müşterilerine ama bu da 100% esneklik sağlayamıyor.

Eğer kendi uygulamalarınızı geliştirmek istiyorsanız ama bu uygulamaların kullanacağı data alanını yönetmek, performansı hep yüksek tutmak, ölçeklenebilirliği sağlamak gibi işletimsel zorluklarla uğraşmak istemiyorsanız, C2 bu sefer size PaaS (Platform-as-a-Service) çözümünü sunuyor. Google Apps ya da Windows Azure gibi PaaS’ların size sunduğu aslında bir nevi standart API’ler. Uygulama geliştirme ortamınızda bu API’ler ile uygulamanızı geliştirip bunları güvenle ve belli SLA’ler ile çalışacakları yere gönderiyorsunuz. Burada yeni yeni ortaya çıkan SaaS örneklerinin, genelde PaaS yapılarında geliştiriliyor olduğunu söylemekte yarar var.

PaaS, API’ler dışında veri saklamak için de hizmet sunuyor. Amazon’un S3 ve SimpleDB servisleri bu alanda en çok bilinen hizmetler.

İşe daha da “derin” girmek isteyenlere bulutun çözümü IaaS (Infrastructure-as-a-Service). Acilen bir sunucu mu lazım, hemen Amazon EC2 servisine üye olun ve 10 dakika içinde istediğiniz özelliklerde sunucunuz SSH erişimine hazır. İşiniz bittiğinde de sunucuyu hesabınızdan siliverin gitsin.

Anlaşılacağı gibi IaaS büyük oranda virtualization’a, hypervisor‘lara dayanıyor. Amazon açık kaynaklı Xen‘i tercih ediyor ama tabiki VmWare ve Hyper-V gibi güçlü ticari rakipler de var bu alanda.

Tekrar, Sonuç

C2 şüphesiz herkes için yeni alışkanlıklar sunacak, yeni ürünler, konseptler ve pazarlar yaratacak. Abartı bir söylem gibi gelebilir ama, aslında yeni bir ana kıtayı keşfettik ve burada medeniyeti yeniden kurmaya hazırlanıyoruz. Daha önce ortaya çıkan bir çok kavram, bu kez C2 için yeniden gündeme gelecek. Cloud-Security, Cloud-Governance, Cloud-Risk Management, Cloud-Reliability gibi şeylerden konuşuyor olacağız. Aslında Cloud ve SOA ilişkisi hakkında da yazmak istiyordum ama o da sonraki post’un konusu olsun

*: C2, Cloud Computing için benim uydurduğum bir kısaltma, bildiğim kadarıyla yaygın geçerliliği yok.