Kaç Paralık SOA’nız Var?

Fotoğraf Matts Gullikstad

Karlılık ve nakit akışı şirketlerin temel motivasyonu, hatta varlık sebebi. Son yılların değişmez temaları global krizler ve Avrupa’daki borç krizleri ile karlılık daha da hassas bir konu haline geldi. Durum böyle olunca her türlü yatırımın getirisini mutlaka ortaya koymak ve yatırıma sponsor olacak kişilerin desteğini kazanmak hayati önem taşıyor. SOA projeleri için de bu durum geçerli. Hele tüm organizasyonun IT altyapısını ele alan, organizasyon çapında bir SOA dönüşümü planlıyorsanız, şirkete ne kadar para kazandıracağınız konusunda ciddi kafa yormak gerekli.

SOA’nın getirisini hesaplamak her zaman için kolay değil. Daha önce yapılan bir işi servis olarak ifade etmek size ne kazandırmış olabilir? Bunu bu şekilde bir pazarlama çalışanına anlatsanız tepkisi ne olurdu?

SOA’nın getirisini ortaya koymak için tipik göstergeler var şüphesiz. Bunların en çok bilineni Yeniden Kullanılırlık. Yani bir servisi ne kadar çok yeniden kullanıyorsanız o kadar yatırımınız geri dönüyordur. Başka bir gösterge de uygulama geliştirme zamanınızdaki kısalma. Bir işi yapmak için elinizdeki servisleri türlü şekillerde orkestre edebiliyorsanız aslında pazara-sunma-zamanınızı (time-to-market) da kısaltıyorsunuz demektir. Tabiki buradaki örneklerde asıl işin bu göstergelerin parasal etkilerini formüle edebilmek olduğunu söylemek gerekli.

Aslında yapılması gereken şey, servisleri yaratmaya başlamadan önce hangi iş amacına hizmet edeceğini, hangi iş sıkıntısını çözmekte yardımcı olacağını, hangi iş stratejisinin uzantısı olduğunu açıkça ortaya koymuş olmak. Böylece hem sponsorlarınızın, hem de üst yönetiminizin ilgisini çeken bir hikayeye sahip olabilir, gerekli desteği sağlayabilirsiniz. Hem de servislerinizin getirisini formüle etmek için bir senaryoya da sahip olmuş olursunuz.

ZDNet’den Joe McKendrik bloğunda SOA’nın iş faydaları ortaya koymak konusunda 3 örnek vermiş, ilham verebilir diye paylaşıyorum: 3 SOA business cases, explained in a 2-minute elevator speech

Benim ilham verici bulduğum, SOA’nın getirisini gerçek örneklerle ortaya koyan diğer iki kaynağı da paylaşmak istiyorum. Biri SOA Consortium’un diğeri ise The Open Group’un derlediği Örnek Olay İncelemeleri (Case Study):

• SOA Consortium Örnek Olay İncelemeleri
• The Open Group Örnek Olay İncelemeleri

Hepimiz bol kazançlı SOA’lar diliyorum

Hadoop, MapReduce, Cloud & NoSQL

Baştan uyarmak isterim, başlık bu yazı için biraz fazla zengin duruyor. Aslında, bu yazıda sadece bu teknolojilere giriş niteliği taşıyan, sevdiğim videoları derlemeye çalıştım. Başlangıcı da Berkeley DB‘nin yaratıcılarından ve Berkeley DB’yi almasından sonra doğal olarak Oracle çalışanı olan, şimdilerde ise Cloudera‘nın CEO’su Mike Olson‘ın röportaj (ayak üstü sohbet) videosuyla yapmak istiyorum. Mike Olson bu video’da sadece bu teknolojilerden bahsetmekle kalmıyor, işin tarihçesini ve neden bu fikirlere gerek olduğunu da anlatıyor. Zaten Olson’ın firması Cloudera’da bir nevi “Hadoop’u dünyevi faniler düzeyine taşıma” işiyle uğraşıyor. Teknoloji bir yana, Olson’ın mütevaziliği de dikkat çekici.

Hadoop bir şekilde ismini duyduğumuz ya da duymaya başladığımız (bu yazıyı okuyorsanız zaten duymuş olduğunuz) bir teknoloji. Hadoop’un ismi Google ile beraber anılıyor dersek yanlış söylemiş olmayız. Google’ın yüksek boyutlu ve şekilsiz (unstructered) verileri, sıradan bilgisayarlara paylaştırılan işler yardımıyla, yüksek hızlarda işleyen MapReduce teknolojisinden yola çıkan bir teknoloji Hadoop. Daha doğrusu, MapReduce’un Apache altındaki açık kaynaklı versiyonu. İşin kaynağına inip, MapReduce’u biraz anlayabilmek isteyen akademiklere göre de videomuz var. Buyrun Berkeley Üniversitesi‘nden MapReduce 101 dersi.

Yukarıda şekilsiz verilerden bahsettik. Şekilsiz veriler için kısaca tablolara koyamadığınız ya da tablolara koymak için yeterli zamanınızın olmadığı ya da tablolara koysanız bile istediğiniz analizleri yapamadığınız veriler diyebiliriz. Twitter’ın verisini ve o veri üzerinde metin tabanlı yapılan sorgulamaları veya mesajlar ve/veya kullanıcılar arasındaki ilişkilerle ilgili sorgulamaları ve bu verilerin artış hızını ve büyüklüğünü düşünmek bile aslında ihtiyacı ortaya koyuyor. Yani elinizdeki veriler öyle bir hal alıyor ki Oracle DB’ye zibrilyon dolar para dökmek bile kar etmiyor. Bu yüzden çeşitli yöntemler ortaya konuyor ve bunlara da genel olarak NoSQL deniyor.

NoSQL aslında “SQL filan yok artık” demek değil, aksine “SQL evet ama sadece o da değil” demek. Başka deyişle, NoSQL = Not Only SQL. NoSQL başlı başına bir uzmanlık konusu, üzerinde daha da yazılması gereken bir başlık. Şimdilik NoSQL için veriyi ilişkisel veritabanlarının (RDBMS) katı tutumlarına karşın, daha esnek yöneten ve kullanan veritabanları diyebiliriz. NoSQL’in türevleri ve mevcut NoSQL projeleriyle ilgili listeyi bu linkte bulabilirsiniz.

Benim favori NoSQL türevim graf veritabanları (graph databases)… Graf veritablarında da önceliği neo4j çekiyor. Son olarak da neo4j’in yaratıcısı Emil Eifrem‘den graf veritabanlarını dinleyelim.

Son olarak dedim ama, bizde de bulut bilişim hakkında katkılar olmuyor değil. Bu video’yu da paylaşmamak olmazdı.

Gartner 2011 SOA Yönetişim Raporu

Gartner, 2011 SOA Yönetişim Magic Quadrant’ını 17 Ekim’de yayınladı. Her sene olduğu gibi bu sene de bazı yeni oyuncular Quadrant’lar içinde kendine yer bulurken, kimileri de değerlendirilmeye alınmadı.

Bu sene değerlendirmeye alınmayan ürünlerin arasında MuleSoft, Microsoft ve AmberPoint gibi güçlü isimlerin ürünleri de var. Bunlardan MuleSoft (Galaxy) ve Microsoft, SOA yönetişim araçları birer servis kütüğü (service registry) olmaktan ileri gidemediği için elendiler. Gerçekten de daha önceki SOA Yönetişimi yazımda, SOA yönetişiminin bir servisler listesi tutmaktan daha kapsamlı ve karmaşık bir iş olduğundan bahsetmiştim. Genelde de bazı SOA Yönetişim araçlarının eksikliği, SOA’yı sadece servislerden ibaret görmeleri ve gelişkin bir UDDI kütüğü olmaya çalışmaları. Daha önce listede olan Sun Microsystems ve AmberPoint’in kaderleri ise ortak; Oracle tarafından satın alınmaları. Diğer elenen firmaları ve elenme nedenleri raporda da görebilirsiniz.

Yeni eklenen firmalar arasında bir önceki yazımda da yer alan WSO2 ve ilginç bir yaklaşıma sahip Mashery bulunuyor. WSO2, MuleSoft’un hatasına düşmeyerek SOA’nın tüm birleşenlerini içerebilecek ve run-time governance’ı da gör ardı etmeyen bir yaklaşımla vizyonerler arasında bu listeye girdi. Mashery ise “SOA” söylemini kullanmadan bu listeye, yine vizyoner olarak giren bir firma. Mashery kendini Enterprise API Management firması olarak konumlandırmış, bu alanın Apigee ile beraber güçlü firmalarından. Aslında Enterprise API Management kavramına “Run-time SOA Governance” olarak yaklaşmak da mümkün.

Raporda, geçen sene olduğu gibi Software AG yeniden lider konumda. Gartner’ın bu raporunun bir özetine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. Ayrıca bu raporda adı geçen firmaların SOA yönetişimi alanındaki güçlü ve zayıf noktalarını da görebilirsiniz.

Gartner 2011 SOA Yönetişim Raporu

SOA Ölmedi ve Diğer Şeyler

Her ne kadar SOA Hakkında Herşey ölmüş izlenimi verse de, gerçekte SOA eskisinden de daha güçlü ve hızlı olarak yoluna devam ediyor. Büyük firmalar SOA tabanlı ürünlerini geliştirir ve çeşitlerken, açık kaynaklı ve yarı-ticari birçok girişim de onlara yetişmek hatta onları geçmek için çaba veriyor. Önceleri, genelde IT çalışanlarının kişisel tercihleriyle (heves de denebilir ) projelerde yer bulan açık kaynaklı SOA ürünleri artık daha görev-kritik (mission critical) alanlarda da boy gösterebiliyor. Çarpıcı örneklerden biri, ebay’in günlük 1 milyar işlemlik (transaction) alt yapısı için WSO2′ye güvenmesi. WSO2 açık-kaynaklı, yarı ticari SOA girişimleri arasında en başarılı firmalardan biri (eğer en başarılısı değilse). Sri Lanka‘dan çıkan firma yakın zamanda ülkenin başkenti Colombo’da yaptığı etkinlikte gördüğü ilgi ile de bu başarısını pekiştirdi. Etkinlik içeriğine göz atmanızı ve yapılan sunumları izlemenizi tavsiye ederim.

SOA’yı eskisinden de güçlü kılan etkenlerden biri de Bulut Bilişim’in kaçınılmaz yükselişi. Bulut Bilişim etrafında var olan bir çok XaaS girişimi de SOA’nın varlığını destekliyor. Oracle Open World 2011‘in açılış konuşmasında Larry Ellison’ın anlatımı da bunları destekler nitelikte.

CloudCamp İstanbul

CloudCamp İstanbul

Bulut Bilişimi’yle ilgilenen kişileri bir araya getiren CloudCamp serisinin İstanbul organizasyonu 23 Eylül 2010′da gerçekleşecek. Bu organizasyonla ilgili detayları resmi sitede ya da bu organizasyon için oluşturulan CloudCamp Turkey sitesinden görebilirsiniz. Organizasyonun içeriği ne şekilde olacak, neler yapılacak çok fikrim yok ama ben de katılmaya gayret edeceğim. Fikir olması açısından 2009′da Paris’de gerçekleşen CloudCamp’in fotoğraflarını buradan görebilirsiniz.